مدرسه علمیه الزهراء گیلان غرب

امام هادی (علیه السلام):

“یَاْتى عَلماءُ شیعَتِنا الْقَوّامُونَ بِضُعَفاءِ مُحِبّینا وَ أهْلِ وِلایَتِنا یَوْمَ الْقِیامَةِ، وَالاْنْوارُ تَسْطَعُ مِنْ تیجانِهِمْ”

علماء و دانشمندانى كه به فریاد دوستان و پیروان ما برسند و از آن ها رفع مشكل نمایند، روز قیامت در حالى محشور مى شوند كه تاج درخشانى بر سر دارند و نور از آن ها مى درخشد.

بحارالأنوار: ج 2، ص 6، ضمن ح 13

شاخصه های عرفان از دیدگاه امام خمینی (قدس سره)2

2. توسل به اهل بیت (علیهم السلام)

با توجه به آنچه که در بحث تمسک گذشت، توسل و استشفاع از صاحبان آن مقام برای دریافت فیض و سلوک عملی ضروری خواهد بود، زیرا عارف چه در شناخت حضوری و چه در عبادات عملی، بدون مجرای فیض، کار به جایی نخواهد برد . امام صادق علیه السلام در بیانی نورانی می فرماید: «بنا عرف الله و بنا عبد الله و لو لانا ما عرف الله و ما عبد الله » (14) سالک مجذوب یا مجذوب سالک برای وصول به هر مقام معنوی و درک هر اسم از اسمای الهی باید از مظاهر و مجاری آن استمداد جوید . امامان معصوم که معادن کلمات الهی و ارکان توحید الوهیند و از نشانه ها و مقامات الهی برخوردارند، واسطه برخورداری از رحمت رحیمیه و رحمانیه حق تعالی در قوس صعودند، چنان که در قوس نزول واسطه فیض بودند . در دعای رجبیه وارد شده است: «فجعلتهم معادن لکلماتک و ارکانا لتوحیدک و آیاتک و مقاماتک التی لاتعطیل لها فی کل مکان یعرفک بها من عرفک لافرق بینک و بینها الا انهم عبادک و خلقک فتقها و رتقها بیدک بدءها منک و عودها الیک; (15) خدایا! قرار دادی (اهل بیت) را معادن کلمات و ارکان توحید و آیات و مقامات خویش که در هیچ مکانی تعطیل بردار نیستند . هرکس تو را شناخت، به واسطه معرفت آنان شناخته است، بین تو و آن ها فرق نیست مگر این که آنان بنده و مخلوق تو هستند، از تو آغاز و به سوی تو بازمی گردند».
به همین جهت است که معرفت، محبت و اطاعت از آنان یک وظیفه عمومی و شرط سلوک است . اطاعت از آنان، اطاعت از حضرت حق و معصیت و نافرمانی آنان، معصیت او و دوستی آنان، دوستی با حق متعال و دشمنی با آنان، دشمنی با حضرت ذوالجلال است و این نکته ظریف در زیارت جامعه عنوان شده است: «من والاکم فقد و الی الله من عاداکم فقد عاد الله و من احبکم فقد احب الله و من ابغضکم فقد ابغض الله .» (16)

توسل به حضرات معصومان در تشخیص راه و رسیدن به مقصد که به اصطلاح سیر در قوس صعود است، برای وصول به قرب باری تعالی، امری بسیار بدیهی و روشن است و تمامیت و کمالیت نعمت خدای متعال بر بشریت که در آیه شریفه «الیوم اکملت لکم دینکم » (مائده: 3) مطرح شد، به همین معناست . خدا به واسطه این ولایت است که نعمت و حجت را بر همه و خصوصا سالکان کوی طریقت تمام نموده و راه بهانه را از هر دری بسته است .

امام خمینی قدس سره در مقام توسل به اهل بیت علیه السلام زبانزد خاص و عام بود . حضور شبانگاهی ایشان در حرم حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام در ایامی که در نجف اشرف بودند و توسلات مکرر و اشک و سوز در مصائب اهل بیت علیهم السلام خصوصا سیدالعارفین حضرت ابی عبدالله الحسین علیه السلام و بانوی ولایت حضرت زهرا علیها السلام از بارزترین جلوه های زندگی معنوی امام بود . امام رحمه الله بر این باور بودند که ارتباط با این بزرگواران ضروری است و در جدایی از آنان، انحراف، گمراهی و هلاکت است .

پی نوشت ها:

.14 به وسیله ما اهل بیت، خدا شناخته می گردد و پرستیده می شود و اگر ما نبودیم، خدا نه شناخته می شد و نه عبادت می گردید . ر . ک: محمدباقر مجلسی: بحارالانوار، دار احیاءالتراث العربی، بیروت، 1403ق، ج 26، ص 106، 107 و 247 و ج 23، ص 102
15 . شیخ عباس قمی: مفاتیح الجنان، انتشارا نبوغ، قم، 1374ش، ص 242 .
16 . همان، ص 986 .
http://www.hawzah.net

شاخصه های عرفان از دیدگاه امام خمینی (قدس سره) 1

امام رحمه الله از جمله عارفانی است که بعد از معصومین علیهم السلام با جلوه های حضور ربانی خود توانست دنیاهای وسیعی را به روی دین داران و دین باوران بگشاید و حیاتی دیگر به جهان آدمیان بخشد . ایشان در همه عرصه ها با نگاه جامع گرایانه خود، حیات آدمی را معنی دارتر نمود .
امام قدس سره حقایق نهفته ای را که در همه آدمیان وجود دارد آشکار نمود و باورهای کارآمد در حوزه انسانی را حیاتی دیگر بخشید . ایشان مانند آن عارفانی نبود که حضور مدبرانه خود برای اصلاح و تدبیر جامعه را در شان و منزلت خویش ندانند و آن را منافی با سلوک عرفانی، قلمداد کنند; بلکه ایشان برای تکمیل مراحل و مراقبت عرفانی، چنین حضوری را در متن جامعه لازم و ضروری می دانستند . البته چنین مجموعه ای از مقامات و کرامات، بدون توفیق حضرت پروردگار نبوده است . در اینجا نگاهی گذرا به شاخصه های عرفانی امام می اندازیم تا پویایی عرفان حضرت امام قدس سره روشن تر گردد .

. 1 تمسک به ولایت انسان کامل

خدای سبحان مقام ولایت مطلقه را واسطه فیض و افاضه خویش قرار داده است و از طریق آن مقام است که خدای متعال فیوضات و برکات خود را بر همه موجودات و بر انسان ها نازل می فرماید و از آن سو نیز به وساطت ولایت مطلقه است که همه موجودات و از جمله انسان به سوی پرودگار صعود می یابند . به تعبیر دیگر، چه در قوس نزول و چه در قوس صعود، انسان کامل که دارای مقام رفیع ولایت مطلقه است، وساطت می کند .
حامل ولایت مطلقه، خلیفه اعظم حق تعالی است و آدم حقیقی و انسان کبیر می باشد که مسجود سجود ملائکه الهی است . او در حقیقت مخلوق اول حق تعالی است . گاهی از آن به «قلم اعلی » و گاهی به «عقل » و گاهی به «روح اعظم » تعبیر شده است .
در سیر و سلوک عرفانی تمسک به اولیای کامل الهی از ضروریات شمرده می شود و در تمام مراحل سلوک علمی و عملی به واسطه آن ولی مطلق است که انسان عارف و سالک، از عنایت خاص باری تعالی برخوردار می گردد . داشتن این ولایت اصلی ترین رکن در طی مراحل سلوک است، چه این که در روایت از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وارد شده که اسلام بر پنج رکن بنا نهاده شده: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت که مهم ترین پایه آن، ولایت است . حضرت امام قدس سره در کتاب آداب الصلوة با بیانی دقیق لطایف معنای ولایتی نماز را ذکر کرده اند . ایشان در سر نوشتن کلمات «لا اله الا الله، محمد رسول الله و علی امیرالمؤمنین » بر همه موجودات از عرش اعلی تا انتهای ارضین می فرماید:
نکته عرفانیه آن است که حقیقت خلافت و ولایت ظهور الوهیت است و آن اصل وجود و کمال آن است و هر موجودی که حظی از کمال دارد، از حقیقت الوهیت و ظهور آن که حقیقت خلافت و ولایت است، حظی دارد و لطیفه الهیه در سرتاسر کائنات از عوالم غیب تا منتهای عالم شهادت بر ناصیه همه ثبت است و آن لطیفه الهیه حقیقت، «وجود منبسط » و «نفس الرحمن » و «حق مخلوق به » است که بعینه باطن خلافت ختمیه و ولایت مطلقه علویه است و از این جهت است که شیخ عارف شاه آبادی (دام ظله) می فرمود که شهادت به ولایت در شهادت به رسالت نهفته است، زیرا که ولایت، باطن رسالت است و نویسنده گوید که در شهادت به الوهیت شهادتین منطوی است جمعا و در شهادت به رسالت آن دو شهادت نیز منطوی است، چنانچه در شهادت به ولایت آن دو شهادت دیگر منطوی است . 1
با عنایت به حضور علمی و عینی حضرات معصومین که حاملان واقعی آن ولایت مطلقه اند، ضرورت تمسک به آنان در سیر و سلوک علمی و عملی نیز روشن خواهد گردید . امام خمینی قدس سره از جمله عارفان کم نظیری است که در شناخت مصادیق کمل خلیفه اعظم که هم اکنون در وجود مقدس امام زمان علیه السلام متبلور است، راه صواب را به درستی و کمال شناختند و بر همان اساس طی طریق نموده و در تمام مراحل به آن مجرای اصلی فیض توجه عمیق داشته است، چه این که از کلمات آن عارف بزرگ استفاده می شود . 2

منبع:

1.امام خمینی آداب الصلاه، موسسه تنظیم و نشر آثار امام، تهران 1378ش، ص 141.
2.سیمای معصومین علیهم السلام در اندیشه امام خمینی قدس سره، تبیان، دفتر دوازدهم، مؤسسه تنظیم و نشر و آثار امام، تهران، 1378ش .

کرامات و بشارت های امام خمینی (ره)

مگر حضرت بقيةالله به من خلاف ميفرمايد؟! شاه بايد برود.

مرحوم حجت الاسلام سيد محمد کوثري (ره)( روضه خوان مراسم های امام خمینی) نقل مينمايد: يک روز من در منزل آقاي آيت الله فاضل لنکراني، از استادان حوزه علميه قم بودم و يکي از فضلاي مشهد آنجا بودند. ايشان به نقل از يکي از دوستانشان نقل کردند که در نجف اشرف در خدمت امام بوديم و صحبت از ايران به ميان آمد. من گفتم اين چه فرمايشهايي است که در مورد بيرون کردن شاه از ايران ميفرماييد؟ يک مستأجر را نميشود از خانه بيرون کرد، آن وقت شما ميخواهيد شاه را از مملکت بيرون کنيد؟ امام سکوت کردند. من فکر کردم شايد عرض مرا نشنيده اند. سخنم را تکرار کردم.
امام برآشفتند و فرمودند: فلاني چه ميگويي؟ مگر حضرت بقيةالله صلوات الله عليه به من (نستجيربالله) خلاف ميفرمايد؟! شاه بايد برود.
و همان هم شد و شاه از مملکت بيرون رفت. ميبينم که ايشان چنين پيوندي با حضرت بقيةالله (عج) داشتند.
برای اطلاع بیشترمراجعه کنید: فصلنامه انتظار ، ش14، ص5.

***

ايرانيان حکومت اسلامي را تداوم ميدهند؛ آنگاه حضرت مهدي (عج) ظهور خواهند کرد

مرحوم حجت الاسلام محمد دشتي ميگويد:در روزهاي بسيار سخت و اندوه باري که حضرت امام خميني (ره) از عراق بيرون رفتند و کويت با اقامت امام موافقت نکرد و همه عاشقان نگران بودند که امام به کجا ميرود و چرا يک ميليارد مسلمان آن چنان وابسته و خود فروخته اند که قدرت پناه دادن به يک رهبر اسلامي را ندارند، يکي از علماي عارف و اهل بصيرت و مکاشفه به منزل قبلي امام خدمت آيت الله پسنديده (ره) برادر بزرگ امام آمد و فرمود: نگران نباشيد، آسيبي به آقاي خميني نميرسد و ايشان وارد ايران شده، حکومت اسلامي تشکيل ميدهد و تا سالها آن را شخصاً اداره ميفرمايد و پس از ايشان تا سالها، ايرانيان حکومت اسلامي را تداوم ميدهند؛ آنگاه حضرت مهدي (عج) ظهور خواهند کرد.

برای اطلاع بیشتر: فصلنامه مشرق موعود ، ش 8 ، سرمقاله

***

حکومت اسلامي تشکيل ميدهيم و پرچم را به صاحب پرچم ميسپاريم

آقاي علي محمد بشارتي ـ وزير پيشين کشور ـ نقل ميکرد که: در تابستان سال 1358، هنگامي که مسؤول اطلاعات سپاه بودم، گزارشي داشتيم که: آقاي … در مشهد گفته است: “من بالاخره عليه امام اعلام جنگ ميکنم.”
من خدمت امام رسيدم و ضمن ارائه گزارش، خبر مذکور را هم گفتم. ايشان سرش پايين بود و گوش ميداد، اين جمله را که گفتم سر بلند کرد و فرمود:
“اينها چه ميگويند، پيروزي ما را خدا تضمين کرده است. ما موفق ميشويم، در اينجا حکومت اسلامي تشکيل ميدهيم و پرچم را به صاحب پرچم ميسپاريم” .
پرسيدم: خودتان؟ امام سکوت کردند و جواب ندادند .
محمد دشتي، آينده و آينده سازان، ص 105.

***

فرزند آیت الله شاه آبادی (استاد عرفان امام خمینی) نقل می کنند: قبل از تشریف فرمایی امام به نجف، شبی در خواب دیدم که در ایران آشوب و جنگ است، به ویژه در خوزستان. سر تمام نخل های خرما یا قطع شده بود یا سوخته بود. در این جنگ، یکی ازنزدیکان من شهید شده بود و این جنگ که خیلی طولانی شده بود، فرماندهی اش را حضرت سید الشهداء علیه السلام بر عهده داشتند که با پیروزی ایران تمام شد… و از خواب بیدار شدم. پس از تشریف فرمایی امام به نجف، خواب را برایشان تعریف کرد و ایشان گفتند: یک نکته به تو می گویم که تا زمانی که زنده ام جایی بیان نشود. روزی در قم، آیت اللّه شاه آبادی مسیر حرکت را بیان کرد و فرمود که: «تو انقلاب خواهی کرد و پیروز هم می شوید و جنگی در خوزستان برایتان رخ می دهد که یکی از اقوام ما نیز در آن جنگ به شهادت نایل خواهد شد.» سپس فرمود: «حالا البته زود است، تا آن زمانی که این مسیر شروع شود، زود است، امّا می رسد» و همان وقایع اتفاق افتاد.

آدرس :
http://www.hawzah.net/hawzah

نقش ولی‌فقیه در پیشرفت کشور، چیست؟

رهبر معظم انقلاب: «اگر بخواهیم هدف‌هاى ملت ایران را در یک مفهوم خلاصه کنیم (…) آن مفهوم کلیدى عبارت است از پیشرفت»، در این بین نقش و جایگاه ولی‌فقیه در رسیدن به این هدف چیست؟
در نظام اسلامی «کارآمدی»، که استفاده‌ی بهینه و حداکثری از امکانات موجود برای دستیابی به اهداف معین است، معطوف به حرکت فرد و جامعه به سمت الهی شدن و کمال مطلق است. ولایت فقیه، به دلیل داشتن نگاه کارشناسی عمیق نسبت به اسلام و مسیر الهی حرکت و نیز امانت‌داری و عدالت و مدیریت و درایت در تطبیق الگوهای اسلامی بر شرایط زمانی و مکانی و نیز برخورداری از مدل حکومت اسلامی که زمینه‌ی فعالیت او را به بهترین نحو فراهم می‌کند، نقش بارزی در تأمین کارآمدی نظام اسلامی در مسیر توسعه و پیشرفت دارد که به بهانه‌ی سفر پرخیر و برکت مقام معظم رهبری به استان خراسان شمالی، به شرح کوتاهی در این خصوص می‌پردازیم.

ظرفیت‌های ساختاری حکومت اسلامی برای تضمین کارآمدی

نظام‌های رقیب نظام اسلامی حکومت‌های دمکراتیک، حکومت‌های استبدادی فردمحور، حکومت‌های موروثی که نمونه‌ی عینی آن شاهنشاهی است، حکومت حزبی که حزب‌محور است و سایر اشکال حکومت به شمار می‌آیند؛ در حالی که حکومت اسلامی مطابق استدلالات عقلی و فلسفی خدامحور است و به جای آنکه بر اندیشه‌های بشری ‌ـ‌چه استبدادی و چه اندیشه‌های جمعی‌ـ استوار باشد، بر طبق احکام الهی تشکیل و اداره می‌شود و از آنجا که خدای متعال به تمام جوانب زندگی بشر آگاه است و در راهنمایی بشر دچار بخل و خطا و اشتباه و سهو و نسیان نیست. بنابراین حکومتی که او معرفی کند به بهترین نحو می‌تواند مصالح انسانی را تأمین و تضمین نماید.

این ظرفیت‌ها افزون بر همه‌ی ظرفیت‌های مثبتی است که نظام‌های مردمی و کارآمد دنیا برای کارآمدی خود از آن‌ها بهره می‌جویند؛ ظرفیت‌هایی از جمله بنای اداره‌ی جامعه بر اساس اراده و مشیت عمومی جامعه که مقبولیت و اطاعت‌پذیری آن را فراهم می‌کند و دانش‌مداری و تخصص‌گرایی در واگذاری مسئولیت‌های مختلف نظام اسلامی و الزام به گرایش به سمت پیشرفت همراه با استقلال و نظایر این‌ها.

شرایط شخصی رهبری برای تحصیل کارآمد

در ولایت فقیه، که در قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی هم مطرح شده، یک سری شرایطی مطرح است که سهم بسزایی در تضمیم کارآمدی نظام اسلامی دارد. علاوه بر این شرایط، که در ولی فقیه باید باشد، ویژگی‌هایی در این نهاد وجود دارد که آن را به عنصری کارآمد در نظام تبدیل می‌کند. برای مثال، مطلقه بودن اختیارات رهبری در تأمین مصالح مردم و نظام اسلامی یکی از این ویژگی‌هاست.
در واقع ولی فقیه نقش محوری را در تبیین سمت حرکت فرد و جامعه به سمت کمال در 2 بُعد مفهومی و مصداقی دارد. او از آن جهت که اسلام‌شناس است، کمال جامعه را آن گونه که اسلام می‌شناساند، می‌شناسد و می‌نمایاند و از آن جهت که در سیاست‌مداری و آگاهی به جریانات و امور از دیگران سرآمد است، بر تطبیق آموزه‌های اسلامی بر حوادث واقعه از دیگران اصلح است.

ولایت فقیه به دلیل داشتن نگاه کارشناسی عمیق و نیز امانتداری و عدالت و مدیریت و درایت در تطبیق الگوهای اسلامی بر شرایط زمانی و مکانی و نیز برخورداری از مدل حکومت اسلامی، نقش بارزی در تامین کارآمدی نظام اسلامی در مسیر «پیشرفت» دارد.

1. نقش تبیین گری ولایت فقیه در کارآمدی نظام اسلامی؛

یکی از عناصر کارآمدساز در رهبری ولایت فقیه نقش این نهاد در تبیین مفاهیم و راهنمایی جامعه به سمت اهداف آن است؛ نقشی که رهبری در تبیین نظام اسلامی دارد، چنان که حضرت امام (رحمت الله علیه) به عنوان یک رسالت انقلابی و اسلامی، ماهیت و ضرورت تشکیل حکومت اسلامی و ویژگی‌های حکومت اسلامی، یعنی مختصات حکومت اسلامی مانند عدالت‌خواهی، استقلال‌طلبی، آزادی‌خواهی و… را تبیین کردند تا این انقلاب از انحرافات مصون ماند. تبیین و تشریح عدم جدایی دین از سیاست از سوی حضرت امام یکی از بحث‌های مهم قبل و بعد از انقلاب بود که تا هم‌اکنون نیز جریان دارد. باز کردن ابعاد این موضوع و تبیین اینکه جدایی دین از سیاست یک مسیر انحرافی است از اقدامات هدایتگر امام راحل بود.

تبیین و تشریح انحراف مکتب‌های مادی، لیبرالی، التقاطی و ملی‌گرایی؛ تبیین و تبلیغ فرهنگ جهاد، شهادت و ایثار؛ تبیین جنگ فقر و غنا؛ تبیین ابعاد اسلام آمریکایی و اسلام ناب محمدی؛ تبیین لزوم پاکی مسئولین؛ تبیین لزوم برخورد با نزدیکان فرصت‌طلب و دیگر شاخص‌های یک نظام اسلامی از کارویژه‌هایی‌ است که انجام آن‌ها بر عهده‌ی رهبری نظام قرار دارد.

2. نقش عنصر شجاعت در کارآمدسازی رهبری؛

از مهم‌ترین تدابیر امام در دوره‌ی حیات ایشان اداره‌ی جنگ بود. شروع جنگ با بمباران هوایی در فرودگاه‌ها بود و در نتیجه‌ی آن، رعب و وحشت شدیدی در جامعه ایجاد شد. حضرت امام (رحمت الله علیه) با شجاعت تمام فرمودند: «یک دزدی آمد و یک سنگی انداخت.» در حالی که اگر این موضع‌گیری شجاعانه نبود، خیلی‌ها همان ابتدا صحنه را خالی می‌کردند. استراتژی حضرت امام (رحمت الله علیه) در شعار «جنگ، جنگ، تا پیروزی» مسیر انقلاب را به مسیر خودش هدایت کرد. حضرت امام (رحمت الله علیه) از شاه نترسیدند، از ساواک نترسیدند، از تحریم‌ها نترسیدند، از قطع رابطه نترسیدند، از جنگ نترسیدند و آنجا که مصلحت اسلام اقتضا کرد، از پذیرش آتش‌بس هم نترسیدند و این مسائل از امام، رهبری کارآمد ساخت.

در سیره‌ی مقام معظم رهبری هم این شجاعت نمود دوچندانی دارد، در حالی که همه‌ی دنیا یک‌دست در اعمال فشار علیه ایران اقدامات هماهنگی می‌کنند، ایشان شرایط کشور را نه شرایط شعب ابی‌طالب که شرایط خیبری می‌دانند و در برابر همه‌ی فشارها، اقتصاد مقاومتی را مطرح می‌کنند که روحیه‌ی مقاومت را تا سال‌ها در ذهن دشمن تداعی می‌کند.

3. افشای انحرافات بینشی و رفتاری؛

یکی از رسالت‌های ولایت فقیه تبیین و تشریح اندیشه‌های انحرافی است که به نام اسلام بروز و ظهور می‌کنند. برخورد حضرت امام (رحمت الله علیه) با انجمن حجتیه، ‌عرفان‌های کاذب، گروهی تحت عنوان ولایتی‌ها در حوزه‌های علمیه، تخصص‌گرایی افراطی، دنیاطلبی و قدرت‌طلبی، اشرافی‌گری مسئولین و روحانیت، تأکید رهبری بر جذب حداکثری، تأکید بر وحدت و امنیت و منافع ملی، دمیدن روح امید و نشاط و ترسیم افق‌های روشن برای مردم، برخورد با سیاه‌نمایی‌ها، توجه به نهضت‌های آزادی‌بخش ملت‌های مسلمان و غیرمسلمان، تأکید بر تشکیل بسیج مستضعفان جهان و جهان‌شمولی اسلام، پیشگیری از سلطه‌ی منافقین و نهضت آزادی و امثال این‌ها از مصادیق نقش افشاگرانه‌ی ولایت فقیه در طول سال‌های انقلاب است.

4. نقش تبیین‌گرانه؛

اولین موضع مقام معظم رهبری پس از رهبری تأکید بر ادامه‌ی سیره و روش حضرت امام بوده است. جمله‌ی معروف «بی نام خمینی این انقلاب را در هیچ جای جهان نمی‌توان شناخت.» راهبرد معظم‌له را بیان می‌کند که می‌خواهند گفتمانی که امام (رحمت الله علیه) در دنیا پرچم آن را برافراشت‌اند با قوت ادامه یابد.

5. درایت و تدبیر؛

تدابیری که رهبری نظام در طول سال‌های پس از انقلاب اتخاذ کرده‌اند دوست و دشمن را به اعتراف و تسلیم واداشته است. تدبیر حضرت امام (رحمت الله علیه) در اداره‌ی جنگ امروزه بر همگان واضح است. مقام معظم رهبری نیز همواره بر مبنای احکام اسلام، از موضع قدرت و اقتدار، با دنیای بین‌الملل در تعامل بوده‌اند.

در اسفندماه سال 75 تمام تحلیل‌گران امنیتی، سیاست خارجی، سیاسی و اقتصادی جهان بر این نظر بودند که آمریکایی‌ها مجهز شده‌اند و برای حمله به ایران آماده هستند که رهبری به بندرعباس رفتند و در مانوری که آنجا بود شرکت و سخنرانی کردند. ایشان سخنی با این مضمون داشتند که اگر قرار است برای ما امنیت نباشد، برای تمام کسانی که در کاخ‌های شیشه‌‌ای نشسته‌اند امنیت نخواهد بود.
در رابطه با دادگاه میکونوس، که سفرای کشورهای اروپایی با اعتراض و قهر از ایران خارج شدند، مقام معظم رهبری با اقتدار ایستادند و گفتند هیچ کدام حق ندارند برگردند و باید عذرخواهی کنند تا برگردند، کشور آلمان هم آخرین گروه است که باید بیاید. در بحث انرژی هسته‌‌ای نظام سلطه، که با کوچک‌ترین پیشرفت ما موافق نبود، امروز در برابر ما، که در حال غنی‌سازی اورانیوم تا 20 درصد هستیم، درمانده شده است.

در زمان حمله‌ی آمریکایی‌ها به عراق در دهه‌ی 90 میلادی، زمانی که صدام کویت را اشغال کرد و آمریکایی‌ها قصد برخورد با صدام را داشتند، برخی گفتند: «صدام خالد بن ولید زمان است که از سرداران بزرگ اسلام بود و ما باید از صدام حمایت کنیم!» اما رهبر، آمریکا و صدام را با هم محکوم کردند و با تصمیم‌گیری درست خود کاری کردند که هر 2 فتنه‌گر، یعنی صدام و نظام سلطه هیچ کدام سود نبرند.

وقتی مقام معظم رهبری در اوایل دهه‌ی 70 بحث تهاجم فرهنگی را مطرح کردند، خیلی‌ها از عمق واقعه خبر نداشتند. ایشان با تعابیری همچون شبیخون فرهنگی و ناتوی فرهنگی و جنگ نرم سعی در بیدار کردن افکار و اندیشه‌های خودی داشتند. این در حالی است که خیلی‌ها به آمار تعداد دانشجویان و دانشگاه‌ها افتخار می‌کردند.

پیگیری مقام معظم رهبری در تدوین سند چشم‌انداز و تهیه‌ی سیاست‌های کلی از نقاط برجسته‌ی تدبیر و عقلانیت در رهبری نظام مبتنی بر نظریه‌ی ولایت فقیه است. نوع تعامل ولایت فقیه با دولت‌های انقلاب، که هر کدام کم‌وبیش نقاط ضعفی هم داشتند، باعث شد که ایشان با مدیریت عالی بتوانند دولت‌هایی را که در زمان رهبری ایشان تشکیل شده بودند کنترل کنند و تهدیدات آن‌ها را خنثی نمایند.
یکی از نقش های ولایت فقیه در اداره نظام اسلامی تعیین راهبرد و اراده سیاست های کلان برای اداره نظام اسلامی در سطوح داخلی و بین المللی است و یکی از زمینه های کارآمدی رهبری در روند پیشرفت، توان مقابله با بحرانهایی است که دور از انتظار نیست.

6. ایجاد و تشویق جریانات سازنده؛

هرچند دشمن در طول سال‌های پس از انقلاب بیکار ننشسته و جریانات معارض فراوانی را ایجاد کرده است، اما در مقابل در طول دوران‌ حاکمیت ولایت فقیه شاهد جریان‌سازی‌هایی بوده‌ایم که در جهت سرعت بخشیدن به حرکت کشور به سمت پیشرفت بوده‌اند. در زمان حضرت امام (رحمت الله علیه) تشویق نهضت خدمت‌رسانی، راه‌اندازی جنبش نرم‌افزاری و نهضت تولید علم‌، گفتمان‌سازی برای تدوین و طراحی مهندسی فرهنگی و مهندسی علمی و تحریک جنبش عدالت‌خواهی از اقدامات سازنده‌ی رهبری برای سرعت بخشیدن به حرکت رو به جلوی انقلاب اسلامی بوده است. تنها توجه به برکات جنبش تولید علم کافی است که به نقش مثبت رهبری در پیشرفت کشور واقف گردیم.

7. فسادستیزی در مسیر پیشرفت؛

برخی در عرصه‌ی پیشرفت نسبت به فساد تساهل‌گرا می‌شوند، در حالی که فسادستیزی یکی از ارکان کارآمدی همه‌ی رهبران الهی است که در ولایت فقیه هم مشهود است. تأکید‌ات مداوم حضرت امام (رحمت الله علیه) بر جنگ بی‌پایان فقر و غنا و هشدارهای ایشان نسبت به وقوع فساد در روحانیت و مسئولان گواه بارزی بر این ادعاست. هشدارهای مقام معظم رهبری نسبت به شکل‌گیری طبقه‌ی ممتاز با زاویه‌گیری از گفتمان انقلاب اسلامی در دولت‌ها نیز در این راستا قابل تبیین است.
فرمان 8 ماده‌ای که مقام معظم رهبری آن را در سال 80 صادر کردند حاکی از بصیرت رهبری نسبت به رابطه‌ی فتنه‌های معاصر با فسادهای اقتصادی است. وقتی رابطه‌ی غائله‌ها‌ی بعد از انتخابات با برخی از وابستگان فاسد اقتصادی و برخی از افراد آشکار می‌شود، معلوم می‌گردد چرا تا این حد رهبری به ضرورت فسادستیزی در روند توسعه و پیشرفت تأکید دارند. کسانی که اموال بی‌حساب‌وکتابی از مسیر رانت‌خواری به دست آورده‌اند باید هم که وقتی احساس خطر می‌کنند، مثل گربه‌ای که در کنج دیوار قرار گرفته است به چنگ و دندان انداختن متوسل شوند.
وقتی سال‌ها قبل رهبری نسبت به فساد اقتصادی هشدار دادند، خیلی‌ها خواب بودند، اما وقتی فساد میلیاردی اتفاق افتاد، فهمیدیم این بار هم مردم از عمل نکردن مسئولان به هشدارهای رهبری گزیده می‌شوند.

8. مدیریت بحران‌های مانع پیشرفت.

یکی از زمینه‌های کارآمدی رهبری در روند پیشرفت توان مقابله با بحران‌هایی است که دور از انتظار نیست. در ماجرای 18 تیر سال 78 در واقع نظام سلطه و برخی جریانات داخلی دست به دست هم داده بودند که انقلاب را تمام کنند. این بحران، که حتی از درون بخش‌هایی از حاکمیت هم تأمین امکانات می‌شد، تنها با یک سخنرانی رهبری در 23 تیر، که باعث حضور مردمی شد، به پایان رسید.

در فتنه‌ی از پیش طراحی‌شده‌ی سال 88 نیز دوست و دشمن در اعتراف به تدبیر رهبری در مدیریت این بحران اتفاق نظر دارند. در گام نخست تمام تلاش ایشان قبل از انتخابات این بود که نسبت به نظام اسلامی اعتمادافزایی کنند. دیگر اینکه ایشان تأکید می‌کردند همه‌ی آرای رأی‌دهندگان رأی به انقلاب اسلامی است.

سوم اینکه ایشان از تقابل مردم با مردم پیشگیری کردند و اردوکشی خیابانی را محکوم کردند و فرمودند جلوی آن را بگیرند. چهارم بحران‌زدایی از ذهنیت عمومی جامعه بود و در همین راستا شعار رهبر در این سال «همت مضاعف و کار مضاعف» بود. پنجم ارائه‌ی راهکار قانونی برای کنترل بحران بود، در حالی که برخی بر راه‌حل‌های مشکوک اصرار می‌کردند که نقطه‌ی ثقل اعتماد عمومی را به خارج از قانون و نظام منتقل می‌کرد.

ششم تفکیک مسائل به اصلی و فرعی بود. هفتم توجه دادن به ریشه‌های خارجی این فتنه بود. هشتم تلاش در جدا کردن عقبه‌ی ناآگاه مردمی از فتنه بود و بالاخره نهمین و آخرین گام مدیریت بحران محاکمه‌ی سران فتنه در افکار عمومی به جای محاکم حقوقی و قضایی و جزایی بود تا آن‌ها به هدف قهرمان‌سازی سیاسی دست نیابند. به راستی اگر تدابیر رهبری نبود، این فتنه بساط پیشرفت را برای همیشه از کشور بر‌می‌چید. (*)

* محمدرضا باقرزاده؛ دکترای علوم سیاسی و عضو هیئت علمی مؤسسه‌ی آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)/ برهان/۱۳۹۱/۷/۲۲

http://siasi.porsemani.ir